Verlies, we kennen het allemaal. Het komt immers in zoveel verschillende vormen.
Vaak denken we bij verlies al snel aan sterven, er zijn echter nog veel meer situaties die je intens kunnen raken. Soms is het verdriet erom duidelijk aanwezig, en soms subtiel op de achtergrond, meer verborgen.
Ervaringen als het verbreken van een liefdesrelatie, verloren contact met familieleden of vrienden, omgaan met een chronische of levensbedreigende ziekte, het verliezen van je baan, of een gemiste basisbehoefte als goedkeuring of steun van je ouders toen je jong was. En ook intern gericht verlies, zoals de verbinding met jezelf niet meer voelen. Het zijn allemaal verliezen, die je diep kunnen raken.
Verlieservaringen verdwijnen niet, ze worden deel van wie je bent. Ook ik herken dat.
Soms is dat besef rustig aanwezig, soms overvalt het me, met een diepe pijn die ook fysiek voelbaar is. Dit noemen we rouwen. Een innerlijk proces dat voor een ieder zijn eigen weg zoekt, door dat wat was, naar dat wat is.
Het onderwerp verlies fascineert me, niet alleen op persoonlijk vlak maar ook omdat ik merk dat het iets is dat speelt bij veel van mijn cliënten.
Laatst hoorde ik in een podcast, hoe kunst een waardevolle steun kan zijn tijdens rouw. Als klein meisje voelde ik me al aangetrokken tot gedichten en diepe, rake teksten: woorden die uitdrukking geven aan wat zich moeilijk laat zeggen. Misschien is het wel precies die steun die daarin voor mij verscholen lag. De afgelopen jaren was ik daar minder bewust mee bezig, maar ik ben weer geïnspireerd geraakt.
En zo wil ik graag deze tekst uit het boek Natriltijd van Riet Fiddelaers-Jaspers met je delen: woorden die voor mij iets wezenlijks raken over verlies, loslaten en doorgaan.
Als het op verlies aankomt,
zijn er eigenlijk twee mogelijke antwoorden:
vasthouden of loslaten.
Aan ons mensen de taak,
te balanceren op het dunne koord
dat tussen beide gaat.
Loslaten is iets anders dan achterlaten.
En vasthouden is iets anders
dan weigeren verder te gaan.
Loslaten is toestaan dat wat er was
in je doorklinkt
terwijl je verder gaat.
Vasthouden is toestaan dat je verder gaat
terwijl wat er was
eeuwig in je zal nagalmen.
Henri-Louis Bergson
Herken jij dit? Ik ben er als je niet alleen wilt zijn met wat er is.
